Ekim takvimi, bahçeciliğin en çok yanlış anlaşılan kısmıdır. Paketin arkasındaki "Mart–Mayıs" aralığı Türkiye'nin tamamı için geçerli değildir. Antalya'da şubatta fideye çıkan domates, Erzurum'da mayıs sonunu bekler. Bu yüzden bir sebze ekim takvimi tarihe değil, iki ölçüye dayanır: son don tarihi ve toprak sıcaklığı. Aşağıda bu iki ölçüyü kendi bahçenize uyarlamanın pratik yolunu, bölgelere göre kaba pencereleri ve mevsim mevsim yapılacaklar listesini bulacaksınız.
Havanın 20 derece olması ekim için yeterli değil. Tohum toprakta çimlenir, havada değil. Basit bir toprak termometresini 5 cm derinliğe sokup sabah saatlerinde okumak, iki hafta erken ekim yapıp tohum çürütmekten iyidir.
İkinci çıpa son don tarihidir. Sıcak sevenler bu tarihten sonra dışarı çıkar. Fidelerini kendiniz yetiştiriyorsanız geri sayım yapın: domates-biber-patlıcan için son dondan 6–8 hafta önce tohum ekin, kabak-salatalık için 3 hafta yeter. Tohumların canlılığı ve saklama koşulları bu hesabı doğrudan etkiler; iki yıl önceki paketten beklenen çimlenmeyi almazsanız takvim kayar.
Aşağıdaki tablo yaklaşık değerler verir. Rakım, vadi tabanı ve şehir merkezine yakınlık bu tarihleri iki hafta ileri ya da geri kaydırabilir. Kendi mahallenizin ilk iki yılını not defterine yazın; en doğru takvim sizin defterinizde oluşur.
| Bölge | Son don (yaklaşık) | Sıcak sevenler dışarı | Sonbahar ekimi |
|---|---|---|---|
| Akdeniz ve Ege kıyısı | Şubat sonu – Mart ortası | Mart sonu | Eylül–Kasım, kışlık üretim mümkün |
| Marmara | Nisan başı – ortası | Nisan sonu | Ağustos sonu – Ekim |
| Karadeniz kıyısı | Nisan ortası | Mayıs başı | Ağustos – Eylül (yağış bol) |
| İç Anadolu | Nisan sonu – Mayıs ortası | Mayıs ortası | Ağustos başı – Eylül ortası |
| Doğu Anadolu (yüksek rakım) | Mayıs sonu – Haziran başı | Haziran başı | Temmuz sonu – Ağustos |
| Güneydoğu | Mart ortası | Nisan başı | Eylül sonu – Kasım |